چند واقع است كه به ترتيب مينگارد ، قطع نظر از بعضى مزارع محقره كه ذكر آن موجب اطناب است ، مزرعهء خوش رود ، مزرعهء چاله گاوان ، مزرعهء لاسان پا ، مزرعهء ماريوند و مزرعهء بيشه مرغان - در اين موضع ابتداى قنات مزرعهء موسومه به همزر است ، و زير مزرعهء همزر مزرعهء بيزه و زير آن مزرعهء دره دره و اين سه مزرعه از توابع مزرعهء قريهء سار است كه از پيش مذكور شد و چنان است كه آبهاى ريشهء كوه قوقو و آبهاى بارشهاى بهارى [ 27 پ ] كه سر بر زمين نهند از مزارع بالا سر همزر فى الجمله زايش كرده مجددا در وسط آن رودخانه فرو روند ، بعضى از قنات مزرعهء همزر و بعضى از مزرعهء لاسان پاى مزبور سر بر كنند و وارد مزرعهء همزر شوند و چون در اين موضع رودخانه تنگ شود از دو طرف ريشه‌هاى دو رشته كوههاى بسيار عظيم الى قعر زمين بهم متصل گشته لابد همهء آن آبها در عرض سال متدرجا از متن آن رودخانه زايش كند و ظاهر گردد . لهذا در ابتداى مزرعهء همزر آن آب يك سنگ فرضا و چون هزار ذرع تجاوز كند پنج سنگ است . مع القصه از ابتداى مزرعه الى انتهاى آن يك فرسخ و نيم است كه همه‌جا ميان رودخانه اشجار بيد و جوز و سنجد و كبوده و صنوبر و چنار به يكديگر يافته و بعضى بر فلك افراخته و دو حاشيهء رودخانه هر طرفى به قدر پنجاه و هفتاد ذرع عرض و يك فرسخ و نيم طول دو باغ است از تاك كه [ 28 ر ] بر روى ساباط « 1 » و چوب بست مثل پارچهء زمرد كشيده و در اطراف و سربندهاى آن نيز درختهاى ميوه‌دار ايستاده است و چون تمام اين باغ و اشجار از آن آب مشروب شود دو سنگ آب فاضل

--> ( 1 ) - اصل : صابات .